Je staat in de rij bij de security van Schiphol en ziet het bordje: laptop en vloeistoffen mogen in de tas blijven. Opluchting, eindelijk. Tot de beveiliger toch vraagt om je tasje met shampoo en tandpasta apart in een bakje te leggen. Wat is hier aan de hand?
Schiphol heeft alle security-lanes omgebouwd naar CT-scanners, als een van de eerste grote luchthavens ter wereld. Die apparaten maken een driedimensionaal beeld van je tas, in plaats van het platte plaatje van de oude scanners. Daardoor kunnen beveiligers precies zien wat er in je rugzak zit, ook als spullen over elkaar liggen. Op papier is dat het einde van uitpakken bij de gate. In de praktijk ligt het genuanceerder.
Wat een CT-scanner eigenlijk anders doet
De oude scanners op luchthavens werken met een röntgenbeeld dat plat is, zoals een foto. Voorwerpen die elkaar overlappen zijn dan lastig te onderscheiden, en juist daarom moest je laptops en vloeistoffen apart aanbieden. Een CT-scanner, dezelfde techniek die ziekenhuizen gebruiken, bouwt een 3D-model op uit honderden doorsnedes. De software herkent daardoor niet alleen vormen, maar ook dichtheid en samenstelling, wat vloeistoffen van vaste stoffen onderscheidt.
Dat maakt in theorie mogelijk waar reizigers al jaren op wachten: elektronica en drinkflessen gewoon in de tas laten zitten. Grote luchthavens als Frankfurt en Brussel investeren om dezelfde reden in nieuwe scanapparatuur.
Waarom je toch nog moet uitpakken
Het knelpunt zit niet bij de hardware op Schiphol, maar bij de regels die overal in Europa gelijk moeten zijn. De Europese Commissie bepaalt met welke software-versie een scanner grotere flessen vloeistof mag doorlaten, en die goedkeuring gaat per luchthaven en per fabrikant. Schiphol beschikt over de apparatuur, maar mag de vloeistoflimiet nog niet overal loslaten omdat niet elke scanner al de vereiste certificering heeft.
Het gevolg is een tussenfase die verwarrend aanvoelt: op de ene balie hoef je niets uit te pakken, op de andere weer wel, terwijl het dezelfde luchthaven is. Reken er dit jaar dus nog op dat de 100 ml-regel voor vloeistoffen gewoon geldt, ook al staat er een scanner die eigenlijk meer aankan.
Andere luchthavens, ander tempo
Buiten Nederland verschilt het enorm hoe ver luchthavens zijn. Sommige regionale luchthavens draaien nog volledig op oude apparatuur, terwijl grote hubs als Londen Heathrow en Frankfurt in rap tempo overschakelen. Boek je een reis met een overstap, dan kan het dus zijn dat je bij vertrek niets hoeft uit te pakken en bij de overstap alsnog je tas moet legen. Check daarom altijd de regels van beide luchthavens voor je vertrekt, niet alleen die van Schiphol.
Wie de kosten van vliegen al goed in de gaten houdt door verschillende aanbieders te vergelijken, doet er dus ook goed aan om even te checken via welke luchthavens de route loopt.
Wat je nu wel kan laten zitten
Op de lanes met CT-scanner op Schiphol mag je in elk geval je laptop, tablet en powerbank gewoon in je tas laten zitten. Dat scheelt tijd bij de bakjes en voorkomt dat je spullen kwijtraakt op de band. Vloeistoffen blijven voorlopig de uitzondering: die moet je nog steeds los aanbieden in een doorzichtig zakje van maximaal 100 milliliter per flesje.
Twijfel je of jouw vertrekhal al volledig is omgebouwd, kijk dan de dag voor vertrek op de site van de luchthaven. Reisorganisaties nemen dit soort updates trouwens ook mee in hun prijsstelling: nu vliegtickets duurder worden, proberen luchthavens juist met snellere security-doorstroom reizigers voor zich te winnen.
Zo sta je straks korter in de rij
Een paar dingen die nu al schelen, los van de scanner zelf. Zet je vloeistoffenzakje bovenop in je tas, zodat je het snel kunt pakken. Draag geen riem met een grote metalen gesp als het niet nodig is. En bewaar je paspoort en boardingpass op een vaste plek, niet ergens onderin je rugzak. Klein, maar het scheelt op een drukke ochtend zomaar vijf minuten.
Reis je met handbagage die net binnen de nieuwe Europese afspraken over gratis handbagage valt, dan is het extra fijn dat je in elk geval je elektronica niet meer apart hoeft te tonen. Dat scheelt samen met de scanner toch aardig wat gedoe bij de balie.
Dit is wat er verandert zodra Brussel groen licht geeft
Zodra de Europese Commissie de software van meer scanners certificeert, mag Schiphol de vloeistoflimiet stap voor stap loslaten, mogelijk tot flessen van twee liter. Een harde datum daarvoor is er nog niet, dus reken er dit jaar niet op. Neem tot die tijd gewoon je kleine flesjes mee zoals je gewend bent, en geniet van het feit dat je laptop wel gewoon in de tas kan blijven. Dat is al een stuk minder gedoe dan een paar jaar geleden.