Stel je voor: een stad met een oud centrum vol houten balkons, smalle steegjes en Byzantijnse kerken - en dan ook nog eens zwavelbronnen, Europees nachtleven en de oudste wijntraditie ter wereld. Tbilisi, de hoofdstad van Georgië, combineert dat alles. En toch vliegen de meeste Nederlanders er aan voorbij. Dat is zonde, want wie er eenmaal is geweest, wil al snel terug.
Georgië ligt op het kruispunt van Europa en Azië, ingeklemd tussen Rusland, Turkije, Armenië en Azerbeidzjan. Tbilisi is een stad van ruim 1,2 miljoen mensen, maar voelt nergens massaal aan. De stad heeft iets dat grotere toeristische hotspots steeds vaker missen: een eigenaardige, authentieke sfeer die je niet snel vergeet.
Het oude centrum dat je adem wegneemt
De historische binnenstad van Tbilisi - die Georgiërs zelf Dzveli Tbilisi noemen - ziet er uit alsof de tijd er heeft stilgestaan. Smalle, geplaveide straatjes kronkelen langs houten huizen met sierlijk bewerkte balkons die boven de weg hangen. Die typisch Tbilisische architectuurstijl, met haar gesneden houtwerk en open terrassen, is nergens anders te zien. Wandel richting het Metekhi-kerkje, kijk uit over de rivier de Mtkvari en begrijp waarom reizigers hier urenlang ronddwalen zonder duidelijk doel.
De wijk is tegelijk levend en verwaarloosd - op sommige plekken splijten dakgoten los van de gevel en hangen balkons een beetje scheef. Dat geeft het zijn charme. Je loopt niet door een gepolijst openluchtmuseum, maar door een stad die gewoon doorgaat met leven.
Zwavelbronnen als ritueel
De wijk Abanotubani is het kloppende hart van het historische Tbilisi, en dat is letterlijk zo: de stad dankt haar naam aan de Georgische term voor warme bron. Tbili betekent warm. Onder de koepelvormige daken van de traditionele badhuizen ontspringen warme, zwavelhoudende bronnen die al eeuwenlang opborrelen.
Een bad kost een paar euro en bevat vaak een stevige massage van een badmeester die je spieren behandelt op een manier die je achteraf dankbaar maakt. Het ruikt naar eieren en mineralen, en dat is precies goed. Wie het overslaat, mist de essentie van de stad.
Georgische wijn en keuken
Georgië is het oudste wijnland ter wereld. Niet als marketingclaim, maar als archaeologisch feit: in de omgeving van Tbilisi zijn wijnvaten gevonden van ruim 8.000 jaar oud. In de Georgische wijntraditie fermenteert de wijn in kleiamforen die in de grond zijn begraven. De bekendste rode druif, Saperavi, levert een diepe, pruimige wijn op die perfect past bij de lokale keuken.
Bij die keuken moet je in elk geval één ding proberen: khinkali. Dat zijn grote dumplings gevuld met pittig gekruid vlees en bouillon. De kunst is om ze met je handen te eten en de smaakvolle vloeistof op te zuigen voor je bijt - het steeltje eet je niet op, dat is voor de telbord. Khachapuri, een broodgerecht gevuld met kaas en een gespiegeld ei, is het andere gerecht dat je nergens zo goed vindt als hier.
Tbilisi bruist intussen ook van de moderne wijnbars en restaurants. De wijk Fabrika - een oud naaierfabriek omgebouwd tot creatieve hotspot - trekt een mix van lokale jongeren en bezoekers. Overdag zijn er marktkraampjes en ateliers; 's avonds wordt het een openluchtcafé.
Het Narikala Fort en de Kartlis Deda
Hoog boven de stad staat het Narikala Fort, gebouwd in de 4e eeuw door de Perzische heersers van die tijd. Je loopt er naartoe via een kabelbaan of te voet vanuit het oude centrum, en het uitzicht over de stad en de Mtkvari-rivier is een van de mooiste die je in Europa vindt. Vanuit het fort zie je precies hoe Tbilisi zich nestelt in een vallei, omgeven door heuvels.
Iets verderop staat het standbeeld van Kartlis Deda, de Moeder van Georgië. Ze houdt in de ene hand een zwaard en in de andere een wijnbeker. Warm voor vrienden, sterk tegenover vijanden. Als je begrijpt waarnaar dit beeld verwijst, begrijp je hoe Georgiërs zichzelf zien.
Praktisch: zo plan je je reis
Directe vluchten vanuit Amsterdam naar Tbilisi zijn er van onder meer FlyDubai (via Dubai) en Georgian Airways. De vlucht duurt inclusief tussenstop doorgaans 6 tot 8 uur. Vliegtickets zijn betaalbaar vergeleken met West-Europese bestemmingen, zeker buiten het hoogseizoen.
Tbilisi is aanzienlijk goedkoper dan de meeste Europese steden. Een maaltijd in een goed lokaal restaurant kost 8 tot 15 euro per persoon inclusief wijn. Een comfortabele hotelovernachting in het centrum ligt rond de 50 tot 80 euro. De stad past daarmee prima als budgetvriendelijke stedentrip, ook voor wie niet per se de allergoedkoopste optie zoekt maar er gewoon goed voor wil zitten.
De beste reistijd is mei-juni en september-oktober. In mei en juni is het groen en aangenaam koel; in september begint de oogst en zijn er volop lokale wijnfestivals. De zomers kunnen warm worden, met temperaturen boven de 35 graden. Wie vergelijkbare verrassingen buiten de gebaande paden zoekt, vindt ook bij andere bijzondere Europese bestemmingen genoeg inspiratie.
Tbilisi overslaan is een gemiste kans
Reizigers die de stad eenmaal kennen, noemen Tbilisi een van de meest onderschatte steden van Europa. Niet omdat het goedkoop is of exotisch, maar omdat het gewoon goed is: goed eten, uitstekende wijn, prachtige architectuur, warme mensen en genoeg te ontdekken voor meerdere dagen.
Voor wie op zoek is naar een stedentrip die écht iets nieuws brengt, is Tbilisi het antwoord. Niet de zoveelste rondwandeling door Amsterdam of Barcelona, maar een stad die je vertrouwen en nieuwsgierigheid beloont. De populariteit van minder bekende Europese steden groeit razendsnel - reden genoeg om er nu bij te zijn.