Een onderzoek van Euronews, gepubliceerd op 25 mei, zette op papier wat kenners al langer vermoedden: Sarajevo is de betaalbaardste stedentrip van Europa. Voor een weekendtrip betaal je er gemiddeld €287 voor accommodatie, eten, vervoer en bezienswaardigheden bij elkaar. Ter vergelijking: Oslo, de duurste stad in het onderzoek, kost bijna drie keer zoveel (€850). De kloof is groot.
Maar goedkoop is slechts de helft van het verhaal. Sarajevo is ook gewoon een bijzondere stad, en dat op een manier die de meeste Europese bestemmingen niet kunnen evenaren.
Waar Oost en West samenkomen
De stad draagt zijn eigen geschiedschrijving als een jasje. Minaretten en kerken staan naast elkaar. Turkse koepels grenzen aan Habsburgse gevels. Dat is geen toeval - Sarajevo lag eeuwenlang op de grens van twee rijken, en die gelaagdheid is overal voelbaar.
Loop door de Baščaršija, het oude bazaargedeelte in het hart van de stad, en je waant je even in Istanbul. Koperkramers, bakkers met vers somun-brood, kraampjes met handgeschilderd servies. Even verderop: Art-Nouveau-gebouwen die in Wenen niet zouden misstaan. Nergens in Europa bestaat die combinatie zo ongedwongen naast elkaar.
De Latin Bridge, een bescheiden stenen brug over de Miljacka, haalt dat gevoel abrupt naar de twintigste eeuw. Op 28 juni 1914 werd hier aartshertog Franz Ferdinand vermoord. Eén pistoolschot, en de Eerste Wereldoorlog was een feit. Het is een van de plekken ter wereld waar de zwaarste momenten uit de moderne geschiedenis tastbaar worden - en toch staat er gewoon een toerist naast je die een ijsje eet.
Wat je niet mag overslaan
De Baščaršija is het historische hart. De Sebilj-fontein midden op het plein is het klassieke ontmoetingspunt, duiven en al. Neem een Bosnische koffie in een van de kleine café's rondom het plein: sterk gezet in een koperen džezva, geserveerd met een klontje suiker en een glas water. Dat is een ritueel apart.
De Gazi Husrev-beg Moskee uit 1530 is een van de best bewaarde islamitische bouwwerken in Europa. De binnenplaats is stil en koel, zelfs in de zomer. Toegang kost circa €1,50. Het is een actieve gebedsplaats, dus kleed je bedekt.
De kabelbaan naar de Trebević brengt je in tien minuten van het stadscentrum naar de bergen. Boven heb je uitzicht over de hele stad en de valleien eromheen. De kabelbaan was er al tijdens de Olympische Winterspelen van 1984 en werd onlangs volledig gerenoveerd.
Iets buiten het centrum ligt de Tunel spasa, de Reddingstunnel. Onder een gewoon woonhuis werd tijdens de belegering van Sarajevo (1992-1996) een 800 meter lange tunnel gegraven waarmee de stad van voedsel en materiaal werd voorzien. Een zwaar maar onmisbaar stuk reisgeschiedenis voor wie wil begrijpen hoe recent de gevolgen van de oorlog in voormalig Joegoslavië nog zijn.
Wat kost een weekend Sarajevo
Het Euronews-onderzoek vergeleek 36 Europese steden op twaalf vaste kosten-items: accommodatie, eten, vervoer en bezienswaardigheden. Sarajevo eindigde als goedkoopste, met Boekarest, Tirana, Belgrado en het Slowaakse Trenčín als directe concurrenten. Vier van de vijf goedkoopste steden liggen op de Balkan - wie dat patroon opvalt, begrijpt meteen welke regio nu echt de moeite waard is voor reizigers met een normaal budget.
In de praktijk betekent het dit:
- Een bord ćevapi (gegrilde worsjes, hét streetfood van de stad) kost €2 tot €4
- Een volledig diner in een goed restaurant blijft ruim onder de €15 per persoon
- Een tram door het centrum kost een fractie van een euro
- Een nacht in een fatsoenlijk boutique-hotel of guesthouse: €40 tot €70
Ter vergelijking: voor dat geld zit je in Barcelona niet eens bij de deur van een gemiddeld restaurant.
Hoe kom je er
Directe vluchten vanuit Amsterdam naar Sarajevo zijn beperkt beschikbaar. Via Wenen, Zagreb of Ljubljana is een overstap van twee uur goed te doen. Wie de regio wil combineren, heeft goede opties: de afstand per bus naar de kust van Montenegro is te rijden in een dag, en ook Albanië ligt op makkelijk rijafstand.
Eenmaal in de stad gebruik je de tram. Die rijdt van oost naar west door het centrum en kost vrijwel niets. De meeste bezienswaardigheden liggen binnen loopafstand van de Baščaršija. Boek vroeg als je in de zomer gaat, want de stad trekt inmiddels aanzienlijk meer bezoekers dan een paar jaar geleden.
Waarom dit de bestemming is waar je nu op slaapt
De combinatie van prijs, diepgang en bereikbaarheid is nergens zo sterk als hier. Sarajevo is niet "exotisch" op een geforceerde manier, en ook niet het zoveelste relaas over streetart en hipsterwijken. Het is een gewone levende stad, met een zwaar verleden dat je overal voelt maar dat de energie van de plek niet smoort. Marktkooplui, studenten, toeristen en buurtbewoners delen dezelfde kasseienstraten.
Dat Euronews Sarajevo op de kaart zet als goedkoopste bestemming is eigenlijk slechts het duwtje dat veel reizigers nodig hadden. De stad was er al die tijd al. Wil je meer vergelijkbare verrassingen in Europa? Bekijk ook onze 5 coole en goedkope bestemmingen binnen Europa.
Meer over het onderzoek achter deze rangschikking lees je in het originele Euronews-artikel.